HQ / Projeler Vitrini
otd.online / projects / tua-astro
UZAY TEKNOLOJİLERİ & TELEMETRİ // AR-GE PROJESİ

TUA Astro Hackathon — Otonom SCADA

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Astro Hackathonu kapsamında; koronal kütle atımları (CME) ve şiddetli güneş fırtınalarının ulusal elektrik iletim şebekelerinde ve kritik altyapılarda yaratacağı hasarları önlemek amacıyla geliştirilen YOLOv8 görüntü işleme destekli otonom SCADA müdahale sistemi.

ORGANİZASYON Türkiye Uzay Ajansı (TUA)
GÖREV Sistem Mimarı & Geliştirici
GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLOv8 Vision Model (Güneş Lekesi Tespiti)
MÜDAHALE KATMANI Otonom SCADA Şebeke İzolasyonu

1. Güneş Fırtınaları & Kritik Altyapı Tehdidi

Güneşte meydana gelen şiddetli koronal kütle atımları (CME), Dünya'nın manyetosferine çarptığında jeomanyetik indüklenmiş akımlar (GIC) üretir. Bu akımlar, yüksek gerilim iletim hatları ve trafo merkezlerinde doyuma yol açarak trafoların dakikalar içinde yanmasına ve aylar sürebilecek kıtasal elektrik kesintilerine (Carrington Olayı ölçeğinde) sebep olabilir.

Geleneksel insan kontrollü SCADA sistemleri, güneşten gelen şok dalgalarının Dünya'ya ulaşma süresindeki (ortalama 15-45 dakika) hızlı tepki ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalır.

MÜHENDİSLİK ÇÖZÜMÜ

SOHO ve SDO uydu teleskop görüntülerinden fırtına sınıfını ve geliş açısını milisaniyeler içinde yapay zeka ile tespit edip, trafoları kontrollü adalanma (islanding) moduna geçiren otonom SCADA mimarisi.

2. YOLOv8 Görsel Anomali Tespiti

Geliştirdiğim görüntü işleme modeli, NASA ve ESA'nın açık uydu akışlarından alınan koronal görüntüleri analiz eder:

  • Flare & CME Segmentasyonu: Güneş yüzeyinde patlayan koronal halkaların ve plazma püskürmelerinin sınıflandırılması.
  • Doğruluk ve Hız: Hafifletilmiş YOLOv8 mimarisi sayesinde saniyede 60 kare hızında gerçek zamanlı telemetri sınıflandırması.
  • Manyetik Yönelim Tahmini: Fırtınanın Dünya'yı doğrudan etkileyip etkilemeyeceğine dair uzamsal vektör hesaplaması.

3. Otonom SCADA Müdahalesi & Koruma Protokolü

Tehdit doğrulandığında sistem insan müdahalesini beklemeden koruma protokolünü devreye sokar:

  • Kritik Trafoların İzolasyonu: En yüksek GIC riskine maruz kalan kıyı şebeke düğümleri otomatik olarak yükten ayrılır.
  • Reaktif Güç Dengeleme: Şebeke frekansının çökmesini önlemek için kompanzasyon sistemleri devreye alınır.
  • İletişim Hattı Güvenliği: Uzun mesafeli bakır telekom hatları yerine optik ve RF mesh yedeklerine geçiş komutu verilir.